- Nowy
Francja / Śląsk, Napoleon I Bonaparte. Medal upamiętniający podbój Śląska w 1807 r., Bertrand Andrieu, Bramsen 635, Julius 1748, brąz 40,5 mm, waga 37,4 g., stan zachowania 2, piękna brązowa patyna z odcieniami, drobne zadrapania powierzchni i obrzeża, ładny połysk w tle na rewersie
Chociaż w kampanii 1806/1807 r. Śląsk stanowił dla Napoleona drugorzędny teatr działań wojennych, nie mógł on pozwolić sobie na zlekceważenie jego znaczenia militarnego. Dlatego też, po wypowiedzeniu wojny przez Fryderyka Wilhelma III, króla Prus, oraz klęsce jego wojsk pod Jeną i Auerstaedt w Turyngii, w pierwszych dniach listopada 1806 r. oddziały Grande Armée pod dowództwem Hieronima Bonaparte, najmłodszego brata Napoleona, wkroczyły na Śląsk. Francuzi nie mogli pozostawić tego obszaru bez kontroli wojskowej, ponieważ Śląsk, graniczący z Austrią i posiadający 8 fortec, mógł stać się obszarem przygotowań do kontrataku przeciwko głównym siłom Grande Armée maszerującym na wschód. Przeciwko nim maszerowały oddziały cara Aleksandra I, który zamierzał wesprzeć Prusy. Napoleon nie chciał pozwolić, aby armia rosyjska wyprzedziła jego wojska i wkroczyła do Warszawy przed nim. Na Śląsku połączyłaby się ona z siłami swojego sojusznika przez Częstochowę, która pozostawała w rękach pruskich, a wtedy przebieg kampanii 1806/1807 mógł przybrać zupełnie nieoczekiwany obrót.
Kluczowym czynnikiem decydującym o przebiegu walk w latach 1806 i 1807 była izolacja śląskiego teatru działań wojennych w Nowym Śląsku, co wynikało głównie z rozwoju tamtejszego powstania polskiego. Pod koniec XVIII wieku obszar ten nadal należał do Małopolski, która była częścią województwa krakowskiego, i został włączony do państwa pruskiego dopiero po trzecim rozbiorze Polski w 1795 roku. Jednak gdy w 1806 roku pierwsze orły napoleońskie pojawiły się na ziemiach pruskiej części, a apel generała Jana Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego wezwał rodaków do broni, Nowa Śląsk stanął do walki jako jeden z pierwszych ziem polskich. Szlachta, a także mieszkańcy miast i wsi, nie mieli wątpliwości, po której stronie powinni stanąć w wielkim starciu mocarstw.
Kampania z lat 1806–1807 przyniosła Śląskowi nie tylko okupację przez armię francuską, ale także konieczność uiszczenia ogromnej rekompensaty nałożonej na pokonane Prusy. Pokój z Napoleonem zadecydował również o kształcie terytorialnym Śląska. Po kilkudniowych negocjacjach w Tylży traktat między Francją a Prusami, zawarty 9 lipca 1807 r., pozostawił Dolny i Górny Śląsk w granicach Królestwa Pruskiego. Ponadto, mając na uwadze wartość gospodarczą Nowego Śląska, pruscy dyplomaci sformułowali artykuły traktatu w taki sposób, aby obszar zachodniej Małopolski, bogaty w zasoby naturalne, również pozostał częścią ich kraju. Ostatecznie jednak powstanie polskie na Nowym Śląsku oraz poświęcenie z lat 1806 i 1807 skłoniły Francuzów do poparcia roszczeń władz polskich i w ostatecznym uregulowaniu granic, w konwencji elbląskiej z 10 listopada 1807 r., sporne tereny zostały włączone do Księstwa Warszawskiego.
źródło: ,,Silesia during the Napoleon’s campaigns in 1806/1807 and 1813", Nawrot Dariusz, University of Silesia,
Nawrot D., Silesia during the Napoleon’s campaigns in 1806/1807 and 1813,
„Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”, 2018, t.73, s. 97–120.